100 boeken om te lezen, in 2114

Ik hoorde over dit inspirerende project via Patrick Baud, de maker van ‘Continue tu m’intéresses’, wiens video’s met oprecht enthousiasme de curiosa van de wereld verkennen. Zo ontdekte ik een unieke bibliotheek: in mei 2014 plantte de Schotse kunstenares Katie Paterson 1.000 bomen in het Nordmarka-bos, vlak bij Oslo. Bomen die honderd jaar later, in 2114, gekapt zullen worden om het papier te leveren voor honderd ongepubliceerde teksten.

De bibliotheek voor lezers die nog niet geboren zijn, groeit jaar na jaar. Tot 2114 wordt elk jaar één auteur uitgenodigd om een manuscript in te dienen, dat bewaard wordt in een speciaal ontworpen zaal van de openbare bibliotheek van Oslo, de ‘Silent Room’. Het bijzondere: het boek mag vóór die datum niet gelezen of gepubliceerd worden.

Heel wat van de meest gelezen auteurs van vandaag speelden het spel al mee en leverden hun tekst in: Margaret Atwood, David Mitchell, Sjón, Elif Shafak, Han Kang, Karl Ove Knausgård, Ocean Vuong, Tsitsi Dangarembga, Judith Schalansky, Valeria Luiselli en Tommy Orange.

‘Het is het tegenovergestelde van onmiddellijke bevrediging, het is een daad van diep geduld, en geduld is een vorm van geloof, een liefde voor iets wat groter is dan jezelf’, vertrouwt Ocean Vuong toe over dit project, geschreven voor lezers die het tijdens zijn leven niet zullen lezen.

Wat deze bibliotheek onderscheidt, is haar verhouding tot de tijd: in onze samenleving van het moment, waarin we een video, een soep, een mening of een breuk met dezelfde haast consumeren, komen bedrijfsstrategieën nauwelijks verder dan het volgende kwartaal.

In die context stelt kunstenares Katie Paterson voor om bomen te planten en boeken te bewaren die pas over een eeuw gelezen worden. Een tijdspanne zo lang dat we het resultaat nooit zullen zien, zoals destijds bij de bouw van kathedralen.